ئەسسالامۇ ئەلەيكۇم دوستلار:

بۇرھانىيە ئىسلام مالىيىسى بلوگىغا كەلگىنىڭىزنى قىزغىن قارشى ئالىمىز.. سىز بۇ يەردە ئىسلام مالىيىسى توغرىلىق بىلىملەرگە ئىگە بولالايسىز.. ئىسلام مالىيىسى ئىسلام بانكىسى، ئىسلام پايچەك بازىرى، ئىسلام سۇغىرتىسى ۋە ئىسلامچە مال-مۈلۈك باشقۇرۇشنى ئۆز ئىچىگە ئالغان... ھەر قانداق سۇئالىڭىز بولسا، ئۇچۇر قالدۇرۇڭ. مەن ۋاقتىدا قايتۇرۇشقا تىرىشىمەن....

شۇنداقلا يەنە مەن ھاياتىمدىكى بەزى ھىكايىلەرنى سىلەر بىلەن ئورتاقلىشىمەن.. ماقالىلەر ئۇيغۇرچە ۋە ئىنگىلىز تىلى بويىچە بولىدۇ...
بەزى دۆلەتلەرنىڭ، جايلارنىڭ ۋە ئادەملەرنىڭ رەسىملىرى ھوزورىڭلاردا بولىدۇ....

كەلگەن قەدىمىڭىزگە مەرھابا
!!

Thursday, 23 June 2011

ئىقتىسادى تەرەققىيات دېگەن نىمە ؟

ئىقتىسادى تەرەققىيات دېگەن نىمە ؟
تېخمۇ كۆپ پۇل تېپىش تۇرلىرى ۋە يوللىرى  باي دادام تور خاتىرىسىدە بار. ھەممىڭلارغا ئۇتۇق تىلايمەن. ئاراڭلاردىن تېزرەك كارخانىچىدىن يەنە بىرسى چىقىشىنى تىلەيمەن. خۇدايىم بىزنى كارخانىچىسى جىق مىللەتلەردىن قىلغاي.
ئاددى قىلىپ ئېيتقاندا، ئىقتىسادى تەرەققىيات دىمەكلىك پۇل بار دىمەكلىكتۇر. پۇل نەدىن كېلىدۇ ؟ پۇلنى پەقەتلا بېسىپ چىقارغىلى بولىدۇ. ئۇنداقتا زادى قايسى ئامىل پۇل بېسىش ماشىنىسىنى توختىماستىن ئايلاندۇرۇپ تۇرىدۇ ؟

پۇل مۇئامىلە دۇنياسىدىكى داۋالغۇچ ـــ ئىككىلەمچى رەنە قەرز كىرزىسى .

ئىقتىسادقا كۈڭۈل بۈلىدىغان ھەرقانداق كىشىگە نىسبەتەن ئىككىلەمچى رەنە قەرز كىرزىسى دىگەن بۇ ئاتالغۇ ناتۇنۇش ئەمەس . چۈنكى 2007-يىلدىن باشلاپ بۇ ئىسىم ھەرقايسى مىدىيا ۋاستىللىرىدا توختىماستىن چىقىپ تۇردى . ئىككىلەمچى رەنە قەرز كىرزىسى ئىنتايىن كۈچلۈك بولغان ئامرىكا ئىقتىسادىنى تىز سۈرئەتتە چىكىندۈرۈپ ئىنتايىن قىيىن ئەھۋالغا چۈشۈرۈپ قويدى، ھەتتا ئىقتىسادى كىرزىسقا يۈزلەندۈرۈپ قويدى.
ئىقتىساد دۇنياۋىلاشقان بۈگۈنكى كۈندە ئامرىكا ئىقتىسادىنىڭ ناچارلىشىشى پۈتۈن دۇنياغا تەسىر كۆرسەتتى، دۇنيادىكى نۇرغۇنلىغان دۆلەتلەر ئىقتىسادى كىرزىسقا پېتىپ قالدى. جۇڭگودىمۇ ئىككىلەمچى رەنە قەرز كىرزىسى ئىنتايىن كۆپ مەسىلىلەرنى پەيدا قىلدى.
ئالايلۇق: ئىقتىسادنىڭ چىكىنىشى، پۇل پاخاللىقى، پاي بازىرىدا باھانىڭ تۆۋەنلەپ كىتىشى، قاتارلىقلارنىڭ ھەممىسى ئىككىلەمچى رەنە قەرز كىرزىسى بېلەن مۇناسىۋەتلىك.

تاشقى پېرېۋوت زاپىسىدىن مەبلەغ سېلىشقا ئائىت بەش قىزىق نۇقتا مەسىلىسى

خەلقئارا پۇل-مۇئامىلە كىرىزىسىدە ئېلىمىزنىڭ تاشقى پېرېۋوت زاپىسىدىن سېلىنغان مەبلەغ ئېغىر زىيانغا ئۇچرىدىمۇ يوق؟ «فىرېدى» پاي چېكى بىلەن «فېرېدال» پاي چېكى بازاردىن چېكىندۈرۈلگەندىن كېيىن، مەملىكىتىمىزنىڭ تاشقى پېرېۋوت زاپىسىدىن سېلىنغان مەبلەغ زىيانغا ئۇچرىدىمۇ؟ ياۋروپا ئىگىلىك ھوقۇق كېپىللىك قەرز كىرىزىسى بولۇۋاتقان ئارقا كۆرۈنۈشتە، ئېلىمىز تاشقى پېرېۋوت زاپىسى جەھەتتە ياۋروپا بازىرىغا مەبلەغ سېلىش ئىستراتېگىيەسىنى تەڭشەمدۇ؟ دوللار كۇرسى چۈشۈشىنىڭ ئېلىمىزنىڭ تاشقى پېرېۋوت زاپىسى مۈلۈكىگە كۆرسىتىدىغان تەسىرىنى قانداق باھالاش كېرەك؟ ئېلىمىزنىڭ تاشقى پېرېۋوت زاپىسى تىجارىتىنى باشقۇرۇش پىرىنسىپى قانداق؟
دۆلەت تاشقى پېرېۋوت باشقۇرۇش ئىدارىسى مەسئۇلى 6-ئىيۇل بۇ قىزىق نۇقتا مەسىلىلىرىگە جاۋاب بەردى.

كانادا نېمە ئۈچۈن خەلقئارا پۇل مۇئامىلە كىرىزىسىدە ئىقتىسادنى تېز ئەسلىگە كەلتۈرەلىدى؟

غەربتىكى يەتتە سانائەت دۆلىتى ئىچىدە، كانادانىڭ ئىقتىسادىي ئومۇمىي مىقدارى ئەڭ كەينىدە بولسىمۇ، لېكىن خەلقئارا پۇل مۇئامىلە كىرىزىسىدە كانادانىڭ ئىپادىسى ئالاھىدە ياخشى بولدى. كانادا نېمە ئۈچۈن زەربىگە ئاز ئۇچراپ، ئىقتىسادنى تېز ئەسلىگە كەلتۈرەلىدى؟
ئىقتىسادشۇناسلار بۇ سوئالغا: بۇنى كانادا بانكا كەسپىدىكىلەرنىڭ مۇتەئەسسىپلىكىنىڭ نەتىجىسى دېيىشكە بولىدۇ، دەپ جاۋاب بەردى. ئۇلار مۇنداق دېدى: ۋال كوچىسىدىكىلەر پۇل تېپىش ئۇسۇلىنى ئۆزگەرتىپ، رەنىلىك قەرز، كېپىللىك زايوم قاتارلىق نەيرەڭلەرنى ئويلاپ چىققاندا، نۇرغۇن دۆلەتنىڭ پۇل مۇئامىلە ئاپپاراتلىرى بىلىپ-بىلمەي ئۇلارنىڭ ئالدام خالتىسىغا چۈشتى، لېكىن كانادانىڭ بانكا ساھەسىدىكى يۇقىرى دەرىجىلىك ئەمەلدارلار كەمتەرلىك قىلدىمۇ ياكى كاللىسىنى سەگەك تۇتتىمۇ، ئۇلار بىلەن بىر يولدا ماڭمىدى. شۇ سەۋەبتىن، بۇ بىر مەيدان ئېغىر خەلقئارا پۇل مۇئامىلە كىرىزىسى كانادانىڭ بانكا ساھەسىگە زەربە بولمىدى.

دۇنيا ئىقتىسادىغا تەسىر كۆرسەتكەن مەشھور سۆزلەر

دۇنيا ئىقتىسادىغا تەسىر كۆرسەتكەن مەشھور سۆزلەر
1. ئادەم ئىشلىتىشتا ئۇنىڭ كەمچىلىلكىنى تۈگىتىش ئەمەس ، ئۇنىڭ ئارتۇقچىلىقىنى جارى قىلدۇرغۇزۇش موھىم - داڭلىق باشقۇرۇش مۇتەخەسىسى : پىتىر دوللاك .
2.كارخانىنىڭ ئەڭ چوڭ كاپىتالى (مەبلىغى) : ئادەم - ياپونىيە سودا ئېلاھى Panasonic
3.خىزمەتچىلىرىنى تەربىيلەش كارخانىغا خەۋىپ خەتىرى ئىنتايىن تۆۋەن ، پايدىسى ناھايىتى چوڭ بولغان  ئىستىراتىگىيىلىك مەبلەغ -  داڭلىق كارخانا باشقۇرۇش مۇتەخەسىسى : ۋاللۇن بىنىز

چۈمۈلە روھى ۋە ئىقتىساد ئېڭىمىز

چۈمۈلە روھى ۋە ئىقتىساد ئېڭىمىز
ئوسمان زاھىر


    شەھەر ئەتراپىدىكى مەلۇم يېزىدا بىر دېھقان ئۆي سالماقچى بولۇپ گەنسۇلۇق بىر ئىشلەمچىگە كېسەك قۇيغۇزۇپتۇ. كېسەك قۇيۇلۇپ ئىش ھەققىنى ئالىدىغان چاغدا ھېلىقى دېھقان بۇ ئىشلەمچىگە بىر نەچچە كۈن ساقلاپ تۇرۇشىنى، بىرەيلەندە 10 مىڭ يۈەن قەرزى بارلىقىنى شۇ پۇلنى ئۈندۇرۇپ ئىش ھەققىنى بېرىۋەتىدىغانلىقىنى ئېيتىپتۇ. ئىنتايىن ھەيران بولغان ھېلىقى ئىشلەمچى بۇ ئۇيغۇر دېھقانغا :- خەقنىڭ قولىدىكى 10 مىڭ يۇەنگە ئادەم ياللاپ ئىشلەتكىنىڭگە ھەيران قېلىۋاتىمەن. مېنىڭ 200 مىڭ يۇەن پۇلۇم بار ، لېكىن ھازىرغىچە ئادەم ئىشلىتىشنى ئويلىشىپ باقمىدىم. سەن بۇ ئىدىيەڭنى چۆرىۋەتمىسەڭ، مەڭگۇ نامرات پېتى ئۆتكۈدەكسەن.- دەپتۇ ئاچچىق بىلەن.

Wednesday, 22 June 2011

UK's Islamic Finance Capability Assured as UKIFS Integrates With TheCityUK

TheCityUK (http://www.thecityuk.com/), an independent membership body promoting the financial services industry within the UK and beyond, has announced the integration of the UK Islamic Finance Secretariat (UKIFS) into its operations.
The UKIFS is the leading cross-sectoral body assisting with the promotion and development of Islamic Finance, both domestically and representing the UK financial services industry internationally.
The new integration will allow TheCityUK to focus on safeguarding and further developing the UK's strengths in Islamic finance, ensuring it not only remains the West's hub for this financial specialism but continues to be a significant contributor on a global stage.

Islamic Development Bank Group to hold 36th Annual Meeting Governors in Jeddah


The Islamic Development Bank (IDB) Group in Jeddah is making preparations for its 36th annual Governors Meeting to be held under the patronage of the Custodian of the Two Holy Mosques, King Abdullah bin Abdulaziz.
Ministers of Finance, Economy and Planning from 56 IDB member countries will participate in the meeting which will take place in Jeddah, KSA, 26-30 June, 2011.
Several high profile events feature on the agenda of the upcoming IDB Board of Governors Meeting including: holding the 276th session of General Directors; the signing of a large number of agreements with IDB member countries; a number of important seminars; and the presentation of awards to this year’s winners in the field of Islamic banking and financial services as well as other awards for promoting the role of women in development.

Monday, 20 June 2011

پايچېكى بازىرىغا ئائىت ئاتالغۇلار

پاي چېكى 股票
پاي دەسمايىسى 股本
پاي تالۇنى 股单
پايچىك 股东
پاي ، ھەسسە  股份
پاي تەخسىماتى 股份分配
پاي فوندى 股份基金
پاي ئىگىلىگى 股份经济
پاي ھۆججىتى 股份收据
پاينى يوقۇتۇش 股份消除

ئىسلامدا ئىقتىساد چۈشەنچىسى

ئىسلامدا ئىقتىساد چۈشەنچىسى
2008-يىلى 11-ئاينىڭ 7-كۈنىدىكى جۈمە خۇتبىسىنىڭ قىسقىچە مەزمۇنى
پەيغەمبەرئەلەيھىسسالام مەسچىتىنىڭ خاتىپى ئاللاھغا ھەمدۇ-سانا، پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا دۇرۇت-سالام يوللىغاندىن كېيىن مەسچىتتىكى يۈزمىڭلارچە مۇسۇلمانلارغا: «مۇسۇلمانلارنىڭ ئىقتىسادىنىڭ گۈللىنىشى ئۇلارنىڭ دىنغا بولغان يېقىنلىقى بىلەن بولىدۇ» دېگەن ماۋزۇدا تۆۋەندىكى تەۋسىيەلەرنى قىلدى.
ھەقىقەتەن ئىقتىساد ئىنسانىيەت تارىخ سەھىپىسىدە تەسىر كۆرسەتكۈچى ئامىللاردىن بولدى، ئاللاھنىڭ پەيغەمبەرلىرىدىن بىرى بولغان شۇئەيب ئەلەيھىسسالام ئۆز قەۋمىگە قىلغان دىنى تەشۋىقاتىدا ئۇلارنى ئىقتىسادى تۈزۈلمىنى ئىسلاھ قىلىشقا چاقىردى. ئاللاھ تائالا قۇرئان كەرىمدە شۇئەيب ئەلەيھىسسالام قوۋمىنىڭ ئەھۋالى ۋە ئىقتىسادى پرىنسىپىدىن خەۋەر بېرىپ مۇنداق دەيدۇ:«مەديەن ئەھلىگە ئۇلارنىڭ قېرىندىشى شۇئەيبنى پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتتۇق، ئۇ ئېيتتى:« ئى قەۋمىم! ئاللاھغا ئىبادەت قىلىڭلار، سىلەرگە ئاللاھدىن باشقا ھېچ مەبۇد(بەرھەق) يوقتۇر، ئۆلچەمدە ۋە تارازىدا كەم بەرمەڭلار، مەن سىلەرنى ھەقىقەتەن باي ھېسابلايمەن، مەن ھەقىقەتەن سىلەرنىڭ قورشاپ تۇرغۇچى كۈن(يەنى قىيامەت كۈنى) نىڭ ئازابىغا دۇچار بولۇشۇڭلاردىن قورقىمەن» ھۇد سۈرىسى 84- ئايەت.

UK bestows first royal award for civic excellence in Islamic finance


LONDON: It is not very often that the British Crown has recognized services rendered in the UK Islamic finance industry. The fact that Richard Thomas, CEO of Gatehouse Bank, was awarded the OBE (Order of the British Empire) in the recent Birthday Honours list of Queen Elizabeth II on behalf of the UK Government, in recognition for civic excellence and the contribution that Thomas has made to the UK Islamic financial services industry, shows how far the industry has come. In fact the OBE bestowed on Thomas becomes the first UK royal award for civic excellence in Islamic finance.

Sunday, 19 June 2011

پاي چەك بازىرى بىلەن كاپالەتلىك تاشقى پىرۋوت بازىرنىڭ پەرقى

1- مەبلەغ ئىھتىياجى ئوخشىمايدۇ :

 پاي چەك بازىردا سىز قانچىلىك پاي چەك سىتىۋالماقچى بولسڭىز كىتەرلىك مەبلەغنىڭ ھەممىسنى ئوزىڭىز چىقارمىسىڭىز سىتىۋالماقچى بولغان پايچەكنى سىتىۋالالمايسىز ،مەسلەن سز باھاسى 10يۇئەنلىك پاي چىكىدىن 1000 نى سىتىۋالماقچى بولسىڭىز چوقۇم ھىساۋاتىڭىزدا 10000 يۇئەندىن كوپرەك پۇل بولمىسا بۇ پاي چىكىنى سىتىۋالالمايسىز . تاشقى پىرۋوت بازىردا سىز 10000 يۇئەنلىك مال سىتىۋالماقچى بولسىڭىز  ھىساۋاتىڭىزدا 500 يۇئەن پۇل بولسىلا بۇ 10000 يۇئەنلىك مالنى سىتىۋالالايسىز ، چۇنكى سىز ھىساپ ئاچقان شىركەت سىزنىڭ 500 يۇئەن مەبلىغىڭىزنى كاپالەت قىلىپ تۇرۇپ  100 ھەسسىدىن 500 ھەسسىگىچە  مەبلەغ قوشۇپ بىردۇ ، پاي چەك بازىردا سىزنىڭ بىر مىليۇن مەبلىغىڭىز بولسىمۇ يەنىلا ئازلىق قىلغاندەك ھىس قىلىسىز ، چۇنكى ئالغان پىيىڭىز  زىيانغا مىڭىپ قالسا يەنە ھەسسىلەپ مال تولۇقلىغىڭىز كىلىدۇ ، پايدىغا ماڭسىمۇ ئوخشاشلا تىخمۇ كوپ تولۇقلىغىڭىز كىلىدۇ ، شۇڭا پاي چەك بازىرغا 10 مىليۇن مەبلىغىڭىز بولسىمۇ يەنىمۇ كوپرەك مەبلەغ بولسا دىگىڭىز كىلىدۇ ، دىمىسىمۇ پاي بازىرنى مەبلەغ كونتىرول قىلالايدۇ ، تاشقى پىرۋوت بازىرمۇ مەبلەغ تەلەپ قىلىدۇ  لىكىن بۇ بازارغا  سىز بىزگە ئەڭ كوپ بولغاندا 10 مىڭ دوللاردىن ئارتۇق مەغلەغ ئارتۇقلۇق قىلىدۇ 

تاشقى پروۋۇت تۈزۈمىنىڭ تارىخى

تاشقى پروۋۇت تۈزۈمىنىڭ تارىخى
قىسقىچە قىلىپ ئېيتقاندا، خەلقئارا تاشقى پروۋۇت تۈزۈمى ئۈچ باسقىۇچنى بېسىپ ئۆتتى .
بىرىنجى باسقۇچ: ئالتۇن ئۆلچىمى تۈزۈمى
     XVIII ئەسىرنىڭ ئوتتۇرلىردا، شىيوم(Hum)ئۆزىنىڭ باھا ۋە ئالتۇن ئېقىمى نەزەرىيسىدە بىردۆلەتنىڭ تاشقى سودىسىدا پاسسىپ بالانىسىنىڭ ئۆزلۈكسىز ئېششىدىن كېلىپ پروۋۇت نىسپىتىنىڭ تۆۋەنلەش ئالتۇن چىقرىش نوقتىسى كەلگەندە، ئوبوروتتىكى پۇل تەمىنلەش مىقدارى چىقرىش مىقدارىنىڭ ئېششىغا ئەگىشىپ كىميىدۇ،مال باھاسى ئۇنىڭغا ئەگىشىپ تۆۋەنلەيدۇ. مال باھاسىنىڭ تۆۋەنلىششى بۇدۆلەت تاۋارلىرنىڭ رىقابەت كۈچىنى ئاشۇرۇپ، ئېكسپورىت سودىسنى جانلاندۇرىدۇ. بۇپاسسىپ بالانىسنى كىمەيتىدۇ. شۇنىڭ بىلەن تاشقى كېرىم-چىقىم ئەھۋالىنى تەڭپۇڭلششغا قاراپ يۈزلىنىدۇ دەپ قارلىدۇ. بۇ خىل ئالتۇننىڭ ئىككى خىل يۆنىلىشلىك ئېقىشى ئارقىلىق ، خەلقئارا كېرىم-چىقىم ئەھۋالىنى تەبئى تەڭشەش نۆۋەتتە توختىماقچى بولغان ئالتۇن ئۆلچىمى تۈزۈمىنىڭ ئاساسلىق نەزىرۋى ئاساسى بۇلۇپ ھېسابلىندۇ. ئاساسى ئالاھىدىلىكى : ئالتۇن ئېناۋەتلىك ئۆلچىمى ، ھەرقايسى دۆلەتلەرنىڭ مەركىزى بانكىللىرى بەلگىلىك مىقداردا ئالتۇن ساقلاش ئارقىلىق ، ئۆز دۆلەتلىرىنىڭ ئوبورۇتتكى پۇللىرنىڭ ئىناۋەت قىممىتىنى تەڭشەيدۇ. بۇخىل تۈزۈمدە ھەرقايسى دۆلەتنىڭ پۇللىرى بىلەن ئالتۇن ئارسىدا ئەركىن ئېلىپ سېتىش ۋە چىگرىدىن كىرىش –چىقىشىغا بۇلىدۇ.